ਲੇਖ

‘ਕਾਫਰ’ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਮ ਕਹਾਵਤ ‘ਸਕਲ ਮੋਮਨਾ ਕਰਤੂਤ ਕਾਫਰਾਂ’ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੜਦਾ-ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ‘ਕਾਫਰ’ ਸ਼ਬਦ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਵੀਹਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜਾਹਰ ਪੀਰ ਜਗਤ ਗੁਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ […]

ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਜਦ ਸਿਆਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਯਕੀਨ ਜਾਣੋ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇਗੀ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਬੜੇ ਰਾਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੇ ਨੇ। ਅਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਭੰਬਲ ਭੂਸਿਆਂ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ ਏ। ਐ ਬੰਦੇ ! ਤੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੈਂ! ਅਜੇ ਫਿਰ ਤੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ: ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੋਇ ਸੋਝੀ […]

ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵੰਡੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ-ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਅੱਜ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਜਾਣਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ […]

ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ,ਰਾਵੀ ਨੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਝਨਾਬ ਨੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਪੰਦਰਾਂ ਲੱਖ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ । ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਸਾਂਬਾਰੀਆਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ‘ਚ 15 , ਗੁਜਰਾਤ ਚ ਚਾਰ, ਨਾਰੋਵਾਲ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ […]

ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਚੌਥੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸਮੇਂ ਵੀ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਭੇਦ ਵਿਚ ਚੌਪਈ ਇੱਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਕਰੀਬ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਚੌਪਈ ਛੰਦ ‘ਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੌਪਈ ਹੈ। ਕਲਗੀਧਰ ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਭਾਦੋਂ ਸੁਦੀ ਅਸਟਮੀ ਸੰਮਤ 1753 (1696 ਈ:) ਦਿਨ ਰਵਿਵਾਰ ਭਾਵ […]

ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਨਵੀਂ ਨਸਲ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਵੱਡਮੁੱਲੀ ਲਿਖਤ(ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਿੰਗਲਵਾੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ) ਸੰਨ 1988 ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਸਨ ਉਹ ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਬਣਾਈ। ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੰਧ ਛੱਡੀ: ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਛੱਡੀ […]

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਨਗਰ ਬਟਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਜੰਮੂ-ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਲ੍ਹੀ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼’ ਅਨੁਸਾਰ ਬਟਾਲਾ ਨਗਰ ਨੂੰ ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਮੇਂ ਭੱਟੀ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਇ ਰਾਮਦੇਉ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ […]

ਉਦੋਂ ਅਜੇ ਬਾਡਰ ਤੇ ਵਾੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗੀ..ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਤਖਤਪੁਰ..ਇਥੇ ਰਾਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੋ ਕੇ ਫੇਰ ਏਧਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ..ਉਸ ਰਾਤ ਧੁੱਸੀ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਮੰਜੀਆਂ ਬਿਸਤਰੇ..ਪਰ ਨੀਂਦਰ ਕਿੰਨੂੰ ਆਉਣੀ ਸੀ..ਬੱਸ ਦੂਰ ਸ਼ੂਕਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖੜਾਕ ਸੁਣ ਅੰਦਾਜੇ ਜਿਹੇ ਲਾਈ ਜਾਵਣ..! ਤੜਕੇ ਅਜੇ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰਾ..ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ..ਧੁੱਸੀ ਟੁੱਟ ਗਈ..ਪਹਿਲੋਂ ਛੋਟਾ ਫੇਰ […]

ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਣ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਕਾਰਜ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ । ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਕਾਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਰਚੇਤਾ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ […]

ਗਿਆਨੀ ਗਰਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ‘ਤੇ ਹੀ ਗੁਜਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਜੋ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਬਹੁਮੁੱਲਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਿੱਖ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਗਹਿਲ, ਤਹਿਸੀਲ ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਚ ਸ. ਸੁਰਜਨ […]