ਲੇਖ

ਮਾਇਆ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਨਹੀਂ’। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਮਾ-ਯਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ- ਭਰਮ, ਭੁਲੇਖਾ, ਕਪਟ, ਛਲ ਆਦਿ। ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਵੇਖਣਾ ਉੱਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਿਗਵੇਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਤਕ ਮਾਇਆ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪ […]

ਜਿੱਤ ਗੁਰਮੁਖ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ; ਜਿੱਤ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ; ਇਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਇਤਨੀ ਗੱਲ ਏ ਅਤੇ ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਚੱਲ ਪਿਆ; ਉਹ […]

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਜਿਤਨੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਆਏ ਅਤੇ ਆਉਨਗੇ ਸੋ ਸਾਰੇ ਇਕ ਨਦੀ ਦੇ ਤਰੰਗਾਂ ਸਮਾਨ ਖਿਨ ਭੰਗਰ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਲ ਦਾ ਦੰਡ ਊਚ-ਨੀਚ, ਰਾਜਾ ਰੰਕ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਤਕ ਸਮਾਨ ਭੋਗਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਬਚਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਬਚੇਗਾ। ਇਸੀ ਕਾਲ ਦੇ ਭੈਅ ਦੇ ਡਰਾਏ ਹੋਏ ਸਾਧਨਾ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ […]

(ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਹ ਲਿਖਤ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੈ, ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। -ਸੰਪਾਦਕ) ਸ਼ਹੀਦ-ਗੰਜ, ਕਿਸੇ ਪੂਜਨੀਕ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਾਲੀ ਜਗਹ ‘ਤੇ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਏਹ ਇਮਾਰਤ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਹੋਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ […]

ਬੁਝਾਰਤ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਰੁਚੀ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਹੈ। ਬੁਝਾਰਤ ਇੱਕ ਐਸੀ ਗੁੱਥੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਬਲਕਿ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਛੁਪਾਇਆ […]

ਦੂਜੇ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਰੱਸਾ ਚੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਜਿਹਾ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀਤਾ । ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਘੇ ਪਿੰਡ ਖੁਰਦਪੁਰ (ਨੇੜੇ ਆਦਮਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਸ। ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ 14 […]

ਕਰਤੇ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ, ਕਿਧਰੇ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਧਰੇ ਝੱਖੜ ਤਬਾਹੀ ਲੈ ਆਉਂਦਾ। ਝੱਖੜ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਖੇਤਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਝੱਖੜ […]

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ‘ਜਪੁਜੀ’ ਸਾਹਿਬ ਇਕ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ, ਰੱਬੀ-ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਚਸ਼ਮਾ, ਭਗਤੀ ਰਸ ਦਾ ਸੋਮਾ, ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਕਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ, ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਇਕ ਸਰਲ ਸਰੋਤ ਏ। ਪਰਮਾਤਮਾ ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ’ਚ ਅਟੱਲ ਨਿਸਚਾ ਰੱਖਣਾ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ […]

ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਮਹਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਪਰ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਾਥਿਰ ਅਨੰਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਸ ਅਧੂਰੀ ਹੀ ਰਹੀ। ਸ੍ਰੀ […]

੧੨ ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕੋਰ ਮਾਰ ਕੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਕਰਨਲ ਹੇਗਨ ਨੇ ਗੜ੍ਹੀ ‘ਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਦੋਂ ਮਾਯੂਸ ਹਾਲਤ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਬਚਾਓ ਦਲ ਲੈ ਕੇ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਉਸ […]