ਲੇਖ

ਰਘੁਨਾਥ ਸ਼ਬਦ ਸਨਾਤਨ  ਤੇ ਸਿੱਖ ਮਤ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ : ਰਘੁਨਾਥ,ਰਘੁਰਾਇਆ ਰਘੁਰਾਇਓ | ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਭੋਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ  ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਨ ਸਲੋਕਾਂ […]

ਹਰਿ ਮੰਦਰੁ ਹਰਿ ਸਾਜਿਆ ਹਰਿ ਵਸੈ ਜਿਸੁ ਨਾਲਿ ॥   (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ ੭੫੪) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿ-ਮੰਦਰ ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੀਰ-ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਰੀਰ-ਹਰਿਮੰਦਰ […]

ਕਾਇਆ ਨਗਰੁ ਨਗਰ ਗੜ ਅੰਦਰਿ ॥ ਸਾਚਾ ਵਾਸਾ ਪੁਰਿ ਗਗਨੰਦਰਿ ॥ ਅਸਥਿਰੁ ਥਾਨੁ ਸਦਾ ਨਿਰਮਾਇਲੁ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇਦਾ ॥੧ ॥ ਅੰਦਰਿ ਕੋਟ ਛਜੇ ਹਟਨਾਲੇ ॥ ਆਪੇ ਲੇਵੈ ਵਸਤੁ ਸਮਾਲੇ ॥ ਬਜਰ ਕਪਾਟ ਜੜੇ ਜੜਿ ਜਾਣੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਖੋਲਾਇਦਾ ॥੨ ॥ ਭੀਤਰਿ ਕੋਟ ਗੁਫਾ ਘਰ ਜਾਈ॥ ਨਉ ਘਰ ਥਾਪੇ ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ॥ ਦਸਵੈ ਪੁਰਖੁ ਅਲੇਖੁ ਅਪਾਰੀ […]

ਕਾਇਆ ਕੋਟੁ ਰਚਾਇਆ ਹਰਿ ਸਚੈ ਆਪੇ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ ੭੮੯) ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ-ਸਰੀਰ ਇਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ : ਕਾਇਆ ਕੋਟੁ ਅਪਾਰੁ ਹੈ ਅੰਦਰਿ ਹਟਨਾਲੇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਉਦਾ ਜੋ ਕਰੇ ਹਰਿ ਵਸਤੁ ਸਮਾਲੇ ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹਰਿ ਵਣਜੀਐ ਹੀਰੇ ਪਰਵਾਲੇ ॥ ਵਿਣੁ ਕਾਇਆ ਜਿ ਹੋਰ […]

(ਖ਼ਾਲਸਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲੇਖ) ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਪੰਡਤ ਭਾਵੇਂ ਨਿਰਧਨ ਹੋਵੇ ਯਾ ਧਨਵਾਨ, ਸਭ ਆਪਨਾ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਭੀ ਸਭ ਜਾਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਦਾ ਦੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸੋਈ ਅੰਤ […]

17 ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਸਜੇ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ । ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ […]

1923 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ । ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਕਿ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਕਤ […]

(ਖ਼ਾਲਸਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲੇਖ) ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਗਹ ਜਗਹ ਪਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਗਹ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਫਿਰ ਦੂਸਰੀ ਜਗਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਆਵੇ ਮ੍ਰਿਗ ਤਿਰਿਸ਼ਨਾ ‘ਚ ਜਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨਹੀਂ […]

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਰਕਤ (ਖੂਨ) ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੀਰਜ਼ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕੁਦਰਤੀ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ । ਵਾਯੂ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼-ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੰਝੀ ਗੁਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਪਉਣ […]

ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਜੀਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਕੂਚ (ਚਲਾ) ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਤੰਦਰੁਸਤੀ […]