ਲੇਖ

ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਸਮਰਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀਰ ਤਰਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਗਲ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਪਿਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹਾਲ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ! ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ […]

ਗੁਰਮਤਿ ਕਰਮ-ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਸਰੂਪੀ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ‘ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਾਥੀ’ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਗਜਗਾਹਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ, ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ […]

ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਇਕ ਕਾਵਿ-ਬੰਦ ਵਿਚ ‘ਗੁਰ-ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਦਸਦੇ ਫੁਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ – ਜੈਸੇ ਸਤ ਮੰਦਰ ਕੰਚਨ ਕੇ ਉਸਾਰ ਦੀਨੇ, ਤੈਸਾ ਪੁੰਨ ਸਿਖ ਕਉ ਇਕ ਸਬਦ ਸਿਖਾਏ ਕਾ॥ (ਕਬਿੱਤ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ) ਅਰਥਾਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸੋਨੇ ਦੋ ਸੱਤ ਮੰਦਰ ਉਸਾਰਨ ਦੇ ਪੁੰਨ […]

ਜਪੁ (ਸਾਹਿਬ) ਦੀ ਆਖਰੀ ਪਉੜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ‘ਜਤ’ ਤੇ ਜਤ ਵਾਲੀ ਆਖਰੀ ਪਉੜੀ ਦਾ ਅੰਤਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’। ਕੁੱਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਪ, ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਢਾਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਆਚਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਧੀਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੋਈ। ਨਿਰਮਲ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀ ਹੋਈ। ਮਰਿਆਦਾ ਪੁਸਤ ਬਣੀ। […]

“ਜ਼ਾਲਮ ਸਿੰਘ! ਜ਼ਾਲਮ ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰ, ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।” ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਿੱਖ ਤੇ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਇਧਰ ਉਧਰ ਤੱਕੇ ਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਸਿੰਘ ਗਡਵਈ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਸਤੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ […]

ਹਰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ । ਕਿਰਪਾਨ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਸੌਗਾਤ ਹੈ । ਇਹ ਵਾਰ ਤੇ ਬਚਾਓ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ । ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਡੂੰਘੇ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੈ । ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਨ ਵਰਗੇ ਮਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਤਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰੂਹ ਦਾ ਜ਼ਾਹਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ […]

ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਬੰਧ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਆਵੇਸ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਅਵੱਸਥਾ ਤੂੰ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਤੂੰ ਹੂਆ ਵਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ […]

ਮਾਲ ਟੇਕੜੀ ਬਾਰੇ ਸਾਖੀ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਟਿੱਬੇ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਪੁੱਟੋ। ਸਿੰਘ ਉੱਥੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉੱਥੇ ਹੀਰੇ ਆਦਿ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਵੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ […]

…ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਖੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਹਜ਼ੂਰ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਗਏ। ਗੁਆਂਢੀ ਕਹਿਲੂਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਚੁਕ ਕਰਕੇ ਅਕਾਰਨ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ […]

ਬੰਦੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਕਈ ਮੌਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਾਠ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸਿਵਾਏ ਇਕ ਅਰਦਾਸ ਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣਾ ਆਦਮੀ ਸੁਕਰਾਤ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ ਸੀ। ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਏਸ ਨੇ ਸ਼ਰਬਤ ਵਾਕਣ ਪੀ ਲੀਤਾ ਸੀ। ਐਸਾ ਆਦਮੀ ਵੀ […]